31 maart 2025

Jehannes Passy

In de Veertigdagentijd worden her en der de nodige Passies opgevoerd. De Matteüspassie, in alle nodige vertalingen en bewerkingen kent in Nederland een rijke traditie. Straks, zo rond het Paasweekend, zit de Grote Kerk van Naarden weer vol met kabinetsleden en volksvertegenwoordigers.
Gisteren zaten mevrouw Frits en ik in de Grote of Jacobijner Kerk in Leeuwarden. Daar werd de Fryske Jehannes Passy opgevoerd. Dit moderne klassieke stuk was gecomponeerd door Hoite Pruiksma, die ook de dirigent was van dienst.
Een passie vertelt het einde van Jezus' leven op aarde. Dat wil zeggen: de uren dat Hij door Pontius Pilatus werd veroordeeld, werd gekruisigd en werd begraven. Wat mij tijdens de uitvoering van deze Passy opviel, was de tegenstelling met het zien.
Zie de mens, zie de Koning, zie!
Dat klonk vooral tijdens deze passie. Dat is een spiegel voor de proloog uit het evangelie van Johannes. Daarin heeft de evangelist het over de Zoon des Mensen, die onder ons heeft gewoond, 'getabernakeld' (Johannes 1: 14).
We hebben het gezien. Aanschouwd. De duisternis ook, die heeft de Zoon, de Morgenster, ook gezien. Maar helaas - niet in haar macht gekregen.
Als dat het is wat wij in deze vastentijd oppikken, is dat al heel wat.

25 maart 2025

Tom Egbers

Journalist en presentator Tom Egbers vertrekt komende zomer bij de NOS. Hij gaat niet met pensioen, maar blijft werken. Wat dat werken precies inhoudt, zegt hij niet tegen het AD. Het kan dus van alles zijn.
Ik hoop dat Egbers weer gaat schrijven. Hij heeft drie boeken op zijn naam staan. Of nou ja, in mijn boekenkast staan drie boeken van zijn hand. De eerste is De Zwarte Meteoor, over de Zuid-Afrikaanse Heracles-voetballer Steve Mokone. Dit boek verscheen in 1995. Vijf jaar later werd het boek verfilmd; Ernst Jansz schreef er het lied Mooie Schoenen voor.
In 2002 kwam het vervolg op De Zwarte Meteoor: Twaalf Gestolen Jaren, over de gevangenisstraf die Mokone heeft uitgezeten. Indrukwekkend verslag over 'hoe De Zwarte Meteoor ten onder ging in New York'.
Het derde boek van Egbers in mijn kast is Rory Storm - Hoe de koning van Liverpool werd onttroond door The Beatles. Dit boek is uit 2012.
Egbers is een onderhoudende auteur. En schrijven is ook werken. Als hij dat nou blijft doen, is dat een mooie invulling van zijn werkzaam leven.

09 maart 2025

Titaantjes

Sinds vorig jaar lees ik mee met de ND Boekenclub. Zes boeken per jaar, om de twee maanden een nieuw boek. Heel actief ben ik niet, maar ik lees de boeken wel. Sommige boeken ken(de) ik al, wat een kwestie van herlezen is. Maar sommige boeken kende ik niet, zoals Nescio.
Zijn verhalenbundel De Uitvreter, Titaantjes en Dichtertje was in 2025 het eerste boek. Titaantjes begint met de zin 'Jongens waren we - maar aardige jongens'. Dit komt ook terug in het nummer Aardige Jongens, dat Henny Vrienten in 2008 opnam met Henk Hofstede en Frank Boeijen: Jongens waren we, aardige jongens, maar bij lange na geen kerels'.
Het zijn mooie dwarsverbanden tussen literatuur en muziek.

04 maart 2025

Dichter der Nederlanden

Na 25 jaar verdwijnt de titel Dichter des Vaderlands. De functie blijft overigens wel bestaan, maar dan onder de titel Dichter der Nederlanden. De titel zou niet meer passen, zo lees ik over de naamswijziging.
Dat zal wel. Ik denk aan Frenk der Nederlanden, en vraag me af wat hij vindt van deze verandering. Hij krijgt er beroepshalve opeens veel familie bij. Waar hij niet eens om gevraagd heeft.

28 februari 2025

Daniël Lohues en ‘aordig doen’

Met plezier las ik de column van Mark de Jager (’Gij zult oardig doen’, ND 21 februari). Hij haalt een tekst van Daniël Lohues aan: Aordig doen tegen mensen die niet aordig doen, want die benn aordigheid ‘t hardste neudig’. Het christelijke liefdesgebod op z’n Drents.
Mooi, en terecht ook wel. Maar De Jager weet misschien niet dat Lohues zich ontwikkelt, als mens en als singer-songwriter. Een jaar na het lied dat De Jager citeert, kwam Lohues met het lied A’j Joe Verkleden As Schaop.
Lohues: A’j joe verkleden as schaop / kommen de wolven joe nao / Ik zee ‘t eerst andersumme / Da’j altied aordig doen moeten / Mar nou weet ik waorumme / Dat lang niet altied goed komp.’

Frits Tromp, Leeuwarden

20 februari 2025

Lohues

Een Cypriotische priester moet in de stad Limassol voor de rechter komen vanwege een beschuldiging van geluidsoverlast. Hij zou volgens Cypriotische media de kerkklokken overdreven hard luiden, waardoor bewoners in de wijde omtrek er last van hebben.
Ik moet denken aan het liedje Hij Wol De Klokken Laoten Luuden van Daniël Lohues. Het nummer is terug te vinden op Allennig II uit 2008. Hij schreef het naar aanleiding van een uitzending van Pauw & Witteman, waarin de Tilburgse pastoor Harm Schilder te gast was, vanwege de geluidsoverlast die het luiden van de klokken van zijn kerk voor buurtbewoners in de omliggende Tilburgse wijk teweegbracht.
Hij had het luiden der klokken als compromis reeds beperkt tot één minuut in plaats van drie, maar dat mocht niet baten. Langs juridische weg wisten de wijkbewoners de kerkklokken het zwijgen op te leggen.
Maar ik weet niet hoe Hij Wol De Klokken Laoten Luuden klinkt in het Cyrpriotisch.

17 februari 2025

Namen #1

Een kleine afwijking van mij is het zoeken naar bijzondere voor- en achternamen. Sommige namen klinken namelijk als poëzie, als literatuur. De online encyclopedie Wikipedia is een uitstekende bron voor dit soort namen. Omdat ze zo mooi zijn, wil ik ze met een onregelmatige serie vereeuwigen. Vandaag dan aflevering 1 van de namen-serie.

Leopold Raymond Maurice François Marie Ghislain graaf Lippens
Wouter Lydia Raymond Maria Vandenhaute
Bart Albert Liliane De Wever
Mark Peter Gertruda Andreas van Bommel
Roger Philemon Vanden Stock
Willy René Josephina Wellens
Thibaud Christa Philippe Verlinden
Johannes Anthonius Cornelus Maria (Jan) de Jong
Mattijs Pieter Bernhard (Mattijs) Manders
Henricus Maria Adrianus (Eric) Gudde
Antonie Frederik Christiaan (Ton) van Dijk
Maria Bertha Petrus (Miet) Smet
Luc Constant Hélène Van den Brande
Patrick Yvonne Hugo Dewael
André Raphael Jean-Marie Maurice Antoine Damseaux
Siegfried Theofiel Hortense Bracke
Bartolomeus Jozef Lodewijk Rosalia (Bart) Somers
Gwendolyn Angeline Albert Maria Rutten
Marc Ernest Elisabeth Robert Juliette Verwilghen
Eddy Seraphina Maria Boutmans
Elke Inge Jan Sleurs
Wilfried Achiel Emma Martens
Hendrikus Wilhelmus Maria (Dick) Schoof
Nicolaas Petrus Maria (Nico) Schoof
Myriam Therese Selimé Aimée Guarda Elisabeth Josef Hubertus Freiin von Fürstenberg
Maximilianus Victor Eugène Hubertus Josef Maria (Max) graaf de Marchant et d'Ansembourg
Lambertus Joseph Rudolf Jean Baptiste Wilderich Gerardus Evermarus Maria graaf de Marchant et d'Ansembourg
Henricus Petrus Theresia Maria (Henk) Willems
Ronny Cerille Elodie (Ron) Barbé
Pieter Helenus Wigbold Floris Tellegen
Franciscus Joannes Ambrosius (Frank) IJsselmuiden
Joseph Simon Cornelis Maria (Jos) Louter