Connie Palmen wint Constantijn Huygens-prijs 2026

Schrijfster Connie Palmen krijgt de Constantijn Huygens-prijs. Ze debuteerde met de bestseller De Wetten en schreef daarna nog vele boeken, verhalen en essays. "Zolang ik leef, zal ik ook schrijven."

"Ik ben ongelooflijk blij met deze prijs," zegt Palmen. "Ik heb altijd wel de erkenning van lezers gehad, lezers blijven heel trouw."

Maar het winnen van deze prijs geeft nu ook een gevoel van erkenning. "Ik heb altijd gezegd dat schrijven mijn huwelijk met de wereld is. Ik trek me heel lang terug en ik denk. En eigenlijk het resultaat van dat denken komt in die literaire werken terecht. Dat is eigenlijk wat ik te geven heb, ik zou ook niet schrijven als het niet voor de wereld was."

Palmen schrijft dus niet voor zichzelf, zegt ze. "Ik schrijf hoogstens een boodschappenbriefje tegenwoordig voor mezelf, zodat ik niet de nootjes vergeet."

Rode draad

Wat het publiek uit haar boeken moet halen, vindt Palmen lastig te zeggen. "Ik ben op de eerste plaats ook altijd in gesprek met de literatuur zelf. Ik probeer altijd een roman te schrijven die er nog niet is. Dus je doet ook altijd iets met de kunstvorm zelf, om het maar heel plechtig en groot te zeggen, maar ik heb absoluut geen zin om het kleiner te maken."

Wel doet Palmen naar eigen zeggen voortdurend onderzoek naar het microniveau. "Van hoe gaat het tussen jou en mij? Hoe verhoud ik me tot anderen? Wat is liefde? Wat is familie?"

Om vervolgens ook weer verder uit te zoomen. "Wat heeft familie te maken met de eerste groep waartoe je behoort? Want er bestaat ook zoiets als gekozen familie."

Overgave

Palmen debuteerde met haar boek De Wetten, en heeft dat lang uitgesteld, zegt ze. "Ik debuteerde pas op mijn 35e. Juist omdat ik wist, dit is alles. Vanaf dat moment begint een leven dat alleen nog maar in dienst zal staan van schrijven."

Dat komt ook terug in Palmens nieuwste boek, dat in september verschijnt. "Ik schrijf ook in Johnnie Walker: een man die mij zou liefhebben zou niet van een vrouw houden, maar van een schrijver. Wat echt iets anders is."

Palmen legt uit wat dat verschil inhoudt: "Er is al iets wat mijn grote overgave vraagt. En daar moet je maar tegen kunnen als man om zo'n concurrent te hebben. Ik hou van de overgave, maar niet elke man verdraagt het."

Autobiografie of autofictie?

"Ik heb altijd gezegd, mijn werk is heel autobiografisch. Ik heb het nooit verhuld." Volgens Palmen zit er een groot verschil tussen autobiografie of autofictie. "Ik vind dat wat tegenwoordig autofictie wordt genoemd, dat dat eigenlijk een soort verkapte term is om therapeutische proza te schrijven. Het fictionele element daaraan is buitengewoon gering."

Dat is wezenlijk anders dan Palmens eigen werk, zegt ze. "Het is vooral ook in een romanvorm onderzoeken van wat bijvoorbeeld het autobiografische is. Ik vind al zodra ik het woord 'ik' gebruik, vind ik dat eigenlijk al een vorm van fictie. Zodra ik over mezelf praat, heb ik al een verhaal klaar dat gestructureerd is, waarin ik fungeer als hoofdpersonage."

Bron: NPO Radio 1

Marjan Berk is overleden

Schrijfster Marjan Berk is zondag 5 juli in Amsterdam overleden.

Marjan Berk (Zeist, 1932) haalde in 1954 haar verpleegstersdiploma maar werd op haar 21e toegelaten tot de toneelschool in Amsterdam. Ze was vervolgens 27 jaar werkzaam in het cabaret (onder meer bij Wim Kan, Lurelei en Jaap van der Merwe), toneel, musical, film en televisie. In 1977 schreef ze de muzikale show Moeder en haar jongens, waarna zij voor radio en tv ging schrijven. In 1994 ontving zij voor de 66-delige tv-serie Vrouwenvleugel de Gouden Televizierring.

Nadat ze in 1981 haar eerste boek (Nooit meer slank) publiceerde, schreef ze nog 42 romans, verhalenbundels en kinderboeken, zoals Traangas, De feminist, Nooit te oud, Teflon baby en De leukste oma van de wereld. Ze werd door Opzij ‘de koningin van het lichte boek’ genoemd en wist altijd feilloos de finesses van het dagelijks leven bloot te leggen met humor én zelfspot. Elsbeth Etty schreef over haar in NRC: ‘Marjan Berk schrijft met zoveel gemak, zo soepel en speels, dat je al lezend over het hoofd dreigt te zien hoe knap-natuurlijk haar dialogen zijn en hoeveel techniek ze daarvoor in huis moet hebben.’ Het merendeel van haar boeken verscheen bij Uitgeverij Atlas Contact.

Sinds 1983 schreef ze columns in het Utrechts Nieuwsblad, de Provinciale Zeeuwse Courant, de Gaykrant, Margriet, en tot recent in het AD en Mokum magazine. Zij was daarmee de oudste columniste van Nederland. Onvermoeibaar reisde ze tot voor enige jaren geleden door het hele land om lezingen te geven in boekhandels en bibliotheken en om zich in te zetten voor de laaggeletterden en de emancipatie van ouderen.

In november 2025 presenteerde ze onder grote belangstelling haar laatste boek: Hofdames. Verhalen uit een eigenzinnig Amsterdams hofje, over de bewoners en de geschiedenis van het Occohofje, een eeuwenoud Amsterdams vrouwenhofje waar zij zelf sinds 2016 woonde.

Marjan Berk zou komende zaterdag 94 jaar zijn geworden. Ze laat vijf kinderen, acht kleinkinderen en drie achterkleinkinderen na.

Bron: uitgeverij Atlas Contact

Plakkaat van Verlatinge

Vandaag vieren de Verenigde Staten van Amerika hun 250e verjaardag. In 1776 verklaardde deze Britse kolonie zich onafhankelijk van het moederland. Donald Trump, die tegenwoordig de scepter zwaait in Amerika, pakt groots uit.

Ik ken eigenlijk geen Nederlandse boeken of muziek over de Onafhankelijkheid. Of nou ja, het moet het Plakkaat van Verlatinge zijn. Zowel nationaal als internationaal heeft het Plakkaat eeuwenlang als inspiratiebron gediend. Er zijn duidelijke inhoudelijke parallellen te vinden tussen de tekst van het Plakkaat en de Amerikaanse Declaration of Independance uit 1776.

Opmerkelijk trouwens, in het Verenigd Koninkrijk is een zeldzame druk van de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring gevonden. Het gaat om een exemplaar dat is gedrukt in Exeter in de Amerikaanse staat New Hampshire. Van de Exeter-versie zijn tot nu toe elf exemplaren bewaard gebleven.

Ik moet ook maar mijn bibliotheek induiken. Misschien ligt er hier ook wel een uitgave van de onafhankelijkheidsverklaring.

De Leesclub: Literaire wandeling

Met de Leesclub, een groep studenten Nederlands van NHL Stenden, maakte ik van de week een literaire wandeling. Dat deden we onder leiding van onze docenten. Een korte wandeling, zeker niet representatief voor het hele literaire leven in Leeuwarden.

Je moet ergens beginnen. En dat deden we bij de ingang van het gebouw aan de Rengerslaan. We lazen een aantal gedichten die onderdeel zijn van de Poëzieroute in de stad. Deze route bestaat al sinds 1993, ter gelegenheid van het afscheid van mr. G.J. te Loo als burgemeester van Leeuwarden. Elk jaar worden nieuwe tableaus met gedichten aan de route toegevoegd.

We eindigden bij de Oude Stadsbegraafplaats Leeuwarden, de algemene begraafplaats aan de Spanjaardslaan. Memento mori, gedenk te sterven. Je moet ergens beginnen als je studenten Nederlands een literaire wandeling aanbiedt.

Ik heb een paar foto's gemaakt. Ter herinnering.

Kindertransport Kamp Vught

Afgelopen weekend zijn in Nationaal Monument Kamp Vught de Kindertransporten herdacht. Vanuit dit concentratiekamp vertrokken 6 en 7 juni 1943 twee transporten naar vernietigingskamp Sobibor..

De transporten staan vermeld in het monumentale boek In Memoriam, dat Guus Luijters in 2012 publiceerde. Vanuit Vught kwam de kinderen in Westerbork, waar dinsdag 8 juni 1943 de trein naar Sobibor vertrok. De trein telde 46 wagons, met 3017 gedeporteerden. Hier zaten 1145 kinderen in.

Bizarre aantallen.

De Kindertransporten komen ook voor in het lied Kunt u zich dat voorstellen van Tom America. Hij maakte dit lied voor de cd Wie, dat in 2010 verscheen ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van het Nationaal Monument Kamp Vught.

In het lied komt deze tekst voor:

je wist niet wanneer en hoe en wat en wie

ze zochten altijd groepen op

d'r is op een gegeven ogenblik een kindertransport...

weggegaan en...

hele kleine kinderen tot tot ik weet niet hoeveel jaar

dat was iets verschrikkelijks

d'r is een rouw geweest in Vught en...

d'r is een rouw geweest in Vught en...

d'r is een rouw geweest in Vught en...

Ik wil er eigenlijk niet over nadenken. En tegelijk ook wel. Juist wel. En deze dingen noemen. De namen van de kinderen zijn genoemd door Luijters. Ze zijn niet in de vergetelheid geraakt, wat de bedoeling was van de nazi's.

Hun transport is niet voor niets geweest.

Lieke Marsman overleden

Dichter, filosoof en schrijver Lieke Marsman is overleden, meldt haar uitgeverij Pluim. Ze is 35 jaar geworden.

Marsman publiceerde essays, romans en dichtbundels. Ze was onder meer bekend van de boeken Op een andere planeet kunnen ze me redden en Het tegenovergestelde van een mens. Tussen 2021 en 2023 was Marsman Dichter des Vaderlands.

Marsman leed al jaren aan een zeldzame vorm van kraakbeenkanker en was ongeneeslijk ziek. In 2022 meldde ze dat vanwege haar ziekte een arm geamputeerd moest worden. In haar werk behandelde ze vaak thema's als leven en dood, haar ziekte gaf daarop een nieuw perspectief.

Bron: NOS

Doe Maar

Het is vandaag 26 jaar geleden dat ik voor het eerst naar een concert ging. Als jochie van 14 jaar bezocht ik een concert van Doe Maar. De band was bezig met een reüniereeks van liefst 16 concerten in Ahoy', Rotterdam.

Doe Maar was mijn eerste eigen muzikale ontdekking. Natuurlijk wist ik al wel van (pop)muziek. Namen als Bob Dylan, Queen, Ayreon, Fish, Boudewijn de Groot passeerden regelmatig de revue. Deze keer kwam ik eens met een nieuwe naam.

Wat ik toen nog niet wist, was hoe Doe Maar mijn horizon verbreedde. Via de band werden muzikale en literaire dwarsverbanden gelegd. Zo ontdekte ik het solowerk van de bandleden. Hoorde ik van CCC Inc., wat weer de opening was naar de folk en americana. Las ik de boeken van Ernst Jansz. Zag ik via Jansz titels van inspiratiebronnen. Et cetera.

Maar het was ook de eerste in een reeks van talloze andere concerten. Van Doe Maar, maar ook van al die andere artiesten.

Dat is dus ruim een kwart eeuw geleden. Ik had het niet willen missen.