Dublin

Afgelopen vrijdag heeft de Ierse band U2 opgetreden op de school waar de band 50 jaar geleden begon. Op het schoolplein van de Mount Temple Comprehensive School in Dublin speelde de band zeven nummers, waaronder With or Without You.

Dat is mooi. Het is een eerbetoon aan de beginperiode, de omstandigheden waarin de formatie haar oorsprong vond. Een hommage, een tribute, een eerbetoon.

Tegelijk was het onrustig in (Noord-)Ierland. U2 heeft daar alles mee te maken, maar ons eigen koningshuis nog veel meer. In de Noord-Ierse stad Portadown trok dit weekend een Oranje Mars door de stad.

Dit heeft alles te maken met U2, de band met de hit Sunday Bloody Sunday - over het conflict tussen protestantse en katholieke christenen. Voor buitenstaanders een merkwaardig gebeuren. Voor historici veel minder bizar. Voor wie de kerkgeschiedenis kent, is het te verklaren/

Zo vallen veel dingen samen.

Daarboven In De Hemel

Onlangs kwam ik op internet het liedje Daarboven In De Hemel van Herman Finkers tegen. Met het orkest van André Rieu als begeleiding.

Een typisch Finkers-nummer. Hij verantwoordt zich voor zijn geloof in een hemel. Zoals Finkers dat kan. Met een kwinkslag, met een net wat ander perspectief. "Dat soms iets niet verzonnen is, neemt men zomaar aan."

Mooi. Een lied dat me ook nog wel wat aan het denken zet. Over creativiteit. Over hemel. Over het leven na dit leven. Boeiend onderwerp. En fijn dat iemand als Finkers daar een handreiking voor doet, om erover door te spreken. In ieder geval over na te denken.

Gouden Griffel 2026

Een paar dagen voor zijn overlijden, heeft schrijver Sjoerd Kuyper de Gouden Griffel 2026 in ontvangst genomen. De schrijver werd op zijn ziekbed verrast met bloemen en taart door zijn kleinkinderen. Maantje verhuist de zee gaat over de negenjarige Maantje en haar oma die graag in de zee zwemt. De illustraties zijn van Sanne te Loo.

Ik moest gelijk denken aan Martin Bril. Hij overleed in april 2009, maar kreeg een dag voor zijn overlijden de Bob den Uyl-prijs uitgereikt. Bril kreeg de prijs voor zijn boek De Kleine Keizer, over Napoleon.

Krijgen auteurs een prijs omdat ze de dood in de ogen kijken? Ik denk het niet. Ik hoop het niet. Je moet de teksten beoordelen op hun kwaliteit. Niet op basis van een naderende dood.

Enfin.

Sjoed Kuyper kreeg pubers aan het lezen. Dat is wel een waardering waard. Bij deze.

Zo giet dat hier

Vorige week was ik in Wieuwerd, voor een interview met een knasse knar. Een klein dorp, hoor, dat Wieuwerd. Met z'n 270 inwoners in 116 huizen.

Ik zag een bord staan dat een van de bewoners 80 jaar is geworden. Hiep hiep hoera, er is er een jarig.

Toen ik dat bord zag staan, was ik opeens 124 kilometer verder. In het Drentse dorpje Erica, waar Daniël Lohues zo nauw verbonden mee is. Op de elpee Allennig IV staat het liedje Zo Giet Dat Hier, waarin Lohues het leven van een dorp beschrijft.

In dat liedje komt de zin voor: "Posters an de brugge, bij de winkels en aan de bomen / iemand vieftig jaor. Asof we dat nie wussen"

Dat stel ik me ook voor in Wieuwerd. Alsof ze niet weten dat hun buurman of buurvrouw 80 jaar is geworden. Waarom zou je dan zo'n bord in de tuin plaatsen? Omdat 'het zo hoort'? Voor de bezoekers, de toeristen? Ik weet het niet.

Maar ja, zo giet dat hier.

De Leesclub: Gerda Blees - Wij zijn licht

Gerda Blees schreef in 2020 het boek Wij Zijn Licht, een boek dat indertijd aan mijn aandacht is ontsnapt. Het boek beschrijft de woongroep Klank & Liefde, waar Melodie van Hellingen, Elisabeth van Hellingen, Petrus Zwarts en Muriël de Vree wonen.

Het is een bijzondere woongroep, want het kwartet is van mening dat we niet hoeven eten. We kunnen leven van het licht. En van vruchtensappen. Eten hebben we niet nodig, het is een verslaving. De drie vrouwen en een man leven in redelijke harmonie, totdat Elisabeth komt te overlijden. De waarnemend huisarts constateert een omstandigheden 'een natuurlijke dood onder verdachte omstandigheden'.

Een wat juridische term om uithongering te omschrijven. Want dat is waar Elisabeth aan is bezweken. De achtergebleven drie mensen vinden daar wel wat van.

Blees beschrijft het verloop van dit proces vanuit verschillende perspectieven. Elk hoofdstuk begint met "Wij zijn...", waarna het perspectief wordt genoemd. Zo wordt de geschiedenis beschreven vanuit het hoofdstuk "Wij zijn de nacht", "Wij zijn de sinaasappelgeur", "Wij zijn het wereldwijde web" en "Wij zijn de Hellinkjes". Originele invalshoek.

Het verhaal is overigens niet helemaal verzonnen, hoewel dit boek als fictie moet worden gelezen. Blees heeft zich laten inspireren door een waargebeurd verhaal. In 2017 overleed een vrouw van de Utrechtse woongroep Contact & Muziek. De huisgenoten hadden geen medische hulp ingeschakeld toen de vrouw in doodsnood verkeerde.

En ja, woongroep Contact & Muziek bestaat nog steeds. Met een heuse website. Maar ik weet niet of Leonoor, Marthe en Erik, de bewoners van Contact & Muziek, het boek van Gerda Blees kennen. Laat staan of ze het gelezen hebben.

Tijgerkat

Voor het eerst in een eeuw hebben biologen een nieuwe katachtige ontdekt. Het is een kleine wilde kat die in de Andes leeft.

De Leopardus tilcayo is iets kleiner dan een huiskat en werd ontdekt in het Yungas-woud in Bolivia, een bergachtig gebied waar de bossen vaak in wolken gehuld zijn. Het dier heeft een lichtbruine vacht met onregelmatig gevormde rozetten en ronde oren.

Er leven meerdere soorten tijgerkatten in Bolivia.

Bij dit nieuws moet ik denken aan Jesse Klaver. Een paar jaar geleden noemde Klaver in een debat het boek De Tijgerkat van de Italiaanse schrijver Giuseppe Tomasi di Lampedusa (1896-1957). De context betrof de regeringsverklaring van Mark Rutte, bij de start van zijn vierde kabinet.

Klaver kwam met het citaat "Alles moet veranderen zodat alles hetzelfde blijft." Het is afkomstig uit De Tijgerkat. Rutte interpreteerde het boek en het citaat overigens geheel anders dan Klaver. Daar ben je ook politici voor.

Enfin.

Een goed moment om De Tijgerkat maar weer uit de kast te pakken.

Odyssee's 1700

Een mooier moment om dit nieuws te delen is er niet. Onderzoeker Mark de Kreij heeft in de bibliotheek van de Universiteit Utrecht (UU) een fragment van De Odyssee gevonden dat zo'n 1700 jaar oud is. Voor een historicus bijzonder om te ontdekken.

Maar het toeval wil dat in de bioscoop de film The Odyssey van Christopher Nolan draait. Die film is gebaseerd op de klassieke tekst van Homerus.

Hoewel, toeval? Dat is toch niet helemaal het geval. De Kreij vond het namelijk al een jaar of twee geleden.

Nou ja, toe maar. De UU heeft een goede PR-machine. En eigenlijk is dat niet zo heel erg. Het gaat om de historiciteit. Om het verhaal van Homerus. Om de klassiekers. Dat soort dingen. Dan maakt het niet uit dat een moment wordt gezocht voor een goede stunt.

Denk ik.